مایکوپلاسما در طیور

مایکوپلاسما

به عنوان کابوس گله‌داران مطرح می‌باشد. کوچکترین پروکاریوتی است که در محیط‌های فاقد سلول رشد می‌کند. غشا پلاسمایی دارد و دیوارهٔ سلولی ندارد. نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های که روی دیواره اثر می‌گذارند مثل پنی‌سیلین مقاومت دارند. محدودیت میزبانی دارند. به بافت مخاطات و اپی‌تلیوم تمایل دارند. این باکتری‌ها مهاجم نیستند، با میزبان خود به یک تعادل می‌رسند. به سادگی توسط ضدعفونی‌کننده‌ها یا شرایط حساس محیطی از بین می‌روند. ژنوم خیلی کوچکی دارند؛ پس یک سری مواد غذایی را نمی‌توانند سنتز کنند و باید برایشان گذاشته شود. کند رشد هستند(۳ تا ۱۰ روز). معمولا کلنی‌ها را با لوپ می‌بینند. کلنی گرد است و در قسمت وسط برجسته است. حدود ۲۳ گونه در پرندگان شناسایی شده.

  • meleagridis و Mycoplasma iowae ← در بوقلمون
  • Mycoplasma synoviae
  • Mycoplasma gallisepticum

 

Mycoplasma gallisepticum

مهم‌ترین مایکوپلاسمای پاتوژن طیور در مرغ و بوقلمون است. ایجاد Chronic Respiratory Disease) CRD) می‌کند. در بوقلمون سینوزیت عفونی (IS) می‌دهد. روند بیماری مزمن است. Air Sac Disease یا Air Sacolitis بیماری است از درگیری کیسه‌های هوایی با مایکوپلاسما ایجاد می‌شود. ویروس‌های هوایی، با سیستم ایمنی خیلی سر و کاری ندارند.

اهمیت اقتصادی

اهمیت بسیار بالایی دارد. گله‌ای که مثبت باشد از آن جوجه گرفته نمی‌شود. از گران‌ترین بیماری‌های صنعت طیور است. منجر به کاهش تولید تخم‌مرغ، کاهش مصرف غذا و در گلهٔ گوشتی باعث حذف مرغ می‌شود. نسبت به ضدعفونی‌کننده‌های متداول حساسیت بالایی دارد. هم از تماس مستقیم و هم از تماس غیرمستقیم منتقل می‌شود. در زردهٔ تخم‌مرغ بقای زیادی دارد.

انتشار جهانی دارد. میزبان نهایی آن Galinaceous birds هستند. در سال‌های اخیر در پرنده‌های آزاد گزارش شده است.

راه‌های انتقال

  • انتقال عمودی دارد.
  • انتقال افقی ← مستقیم و غیرمستقیم

به دنبال آلوده شدن پرنده‌ها مقولهٔ Carrier را خواهیم داشت. اگر گله در حال تولید (+) شود بسیار زیان‌آور خواهد بود. گلهٔ ایمن شده اگر آلوده شود ۱۰ تا ۲۰ درصد می‌تواند بیماری را انتقال دهد. در گله‌های چند سنی مایکوپلاسما دردسرساز خواهد بود. در این گله‌ها همیشه در مرغداری، مرغ وجود دارد (Multi-age). در این گله‌ها امکان ریشه‌کنی مایکوپلاسما وجود ندارد. MG خیلی تهاجمی نیست پس برخی شرایط شدت بیماری را افزایش می‌دهد؛ مثل سن پایین پرنده، عفونت‌های ثانویه، فاکتورهای محیطی

نشانه‌های بالینی

  • ترشح از بینی
  • سرفه
  • کم شدن مصرف غذا
  • کاهش تولید تخم‌مرغ
  • افت هچ
  • در گله‌های گوشتی به علت سن پایین‌تر حساسیت بیشتر است.

بوقلمون به MG نسبت به طیور حساس‌تر است. در بوقلمون سینوزیت، بیماری‌های تنفسی، کاهش مصرف غذا و کاهش وزن خواهیم داشت. وقتی گله‌ای از لحاظ MG مثبت شده تقریبا تمام پرنده‌ها آلوده هستند.

مایکوپلاسما گالی‌سپتیکوم

همه‌گیری

اگر CRD با بیماری‌های دیگر Mix شود به آن Complicated CRD یا CRD Complex می‌گویند. در پرنده‌های بالغ میزان مرگ و میر بسیار پایین است. E.coli از میکروارگانیسم‌های متداول کامل کننده CRD Complex می‌باشد. ND و IB هم بسیار مهم هستند. در بوقلمون سن ۸ تا ۱۵ هفتگی را درگیر می‌کند.

MG سویه‌های ملایم یا بسیار پاتوژن دارد. در کالبدگشایی بوقلمون سینوزیت و عفونت مجاری هوایی دیده می‌شود.

حدود۱۰ درصد افت تولید و افت هچ می‌دهد. پرندهٔ آلوده ژولیدگی پرها، چشم‌های قرمز بیضی شکل، افسرده و بی‌حالی و چشم‌های متورم (برونشیت و آنفولانزا) دارد. این اگزودای بینی باعث ایجاد صداهای مختلف هم می‌شود. در نای ترشح دیده می‌شود. در پرندگان چرک مایع نداریم، چرک حالت کازئوس دارد.

E.coli با MG می‌تواند پری‌هپاتیت و پری‌کاردیت بدهد. معمولا جنین را در روز ۱۸ وقتی به پوسته نوک می‌زند و تنفس ریوی را آغاز می‌کند، می‌کشد.

تشخیص

تست‌های متعددی به کار می‌رود. تست سرولوژی بسیار در طیور متداول است.

  • سرولوژی:
    • (Serum Plate Agglutination (SPA یا (Rapid Serum Agglutination (RSA: آنتی‌ژن را به سرم اضافه می‌کنیم. در صورت وجود داشتن بیماری آگلوتینه می‌شود، Rapid است.
    • تست (Hemagglutination Inhibition (HI و تست ELISA
  • Isolation & Identification (جداسازی و تعیین هویت): که برای MG بسیار سخت است. به تکنیک‌های خاصی نیاز دارد.
  • PCR یا Polymerase Chain Reaction:
    • Detects DNA specific to MG organism

توانایی یک تست در تشخیص موارد مثبت حساسیت خواهد بود. ویژگی توانایی شناسایی تست در موارد منفی است. تست‌هایی که حساسیت بالا و ویژگی پایین دارند، تست‌های سریع و برای غربال‌گری هستند. این تست‌ها تمام موارد مثبت و مثبت کاذب را شناسایی می‌کنند. تست RSA از این نوع می‌باشد.

تستی که ویژگی بالا و حساسیت پایین دارد اگر چیزی را گفت مثبت، حتما مثبت است. اگر گله‌ای MS اش مثبت باشد ممکن است MG آن هم مثبت باشد.

دلایل اینکه مثبت کاذب داریم حضور MS است. گله‌هایی که به تازگی واکسن کشته دریافت کرده‌اند نیز می‌توانند مثبت کاذب را نشان دهند. برای حل کردن این مشکل ۲ راه حل داریم. یکی اینکه سرم را به رقت یک هشتم رقیق می‌کنیم. یا اینکه در کنارش Treat دمایی انجام می‌دهیم. سرم را به مدت۳۰ دقیقه در دمای۵۶ درجه قرار می‌دهیم. ست RSA آنتی‌بادی IgM را شناسایی می‌کند. IgM وقتی تولید می‌شود که اوایل بیماری می‌باشد، پس تست مناسبی برای شروع بیماری است. IgM چون بزرگ است توانایی عبور از غشاها را ندارد پس در زرده تخم‌مرغ خیلی یافت نخواهد شد. در زرده IgB به صورت عمده وجود دارد. زرده که درOviduct حرکت می‌کند به دلیل اینکه آن‌جا مخاط دارد پس مقادیر زیادی IgA موجود است. سفیده در مراحل آخر جنینی توسط جنین بلعیده می‌شود پس IgA از گوارش سر در می‌آورد. زرده وارد محوطه شکمی می‌شود و به تدریج جذب خون می‌شود. پس IgG وارد خون می‌شود. پس جوجه یک روزه در خون خود IgG مادری و درگوارش IgA مادری را دارا می‌باشد (ایمنی مادری). که در جوجه‌ها بسیار مهم است. برای خیلی از بیماری‌ها گله مادر را واکسن می‌زنیم تا آنتی‌بادی به جوجه منتقل شود. برای نیوکاسل و گامبورو که ایمنی هومورال نقش اصلی را این روش بسیار مفید خواهد بود. وقتی عفونت وارد فاز مزمن شود RSA حساسیت خود را از دست می‌دهد. تست تأئیدی ما HI است که تست سخت و زمان‌بری است و از لحاظ تجاری به صرفه نیست. ما در ایران به جای HI از ELISA استفاده می‌کنیم. تست HI برخلاف RSA، ویژگی بالا و حساسیت پایین دارد. ELISA حدواسط است. واکسن زنده و کشته برای مایکوپلاسما داریم. واکسن کشته معمولا ایمنی هومورال ایجاد می‌کند که برای مایکوپلاسما خیلی پاسخگو نیست.

واکسن

هیچ درمان آنتی‌بیوتیکی قادر به حذف مایکوپلاسما نیست اما می‌تواند علائم کلینیکی بیماری را کاهش دهد. آنتی بیوتیک‌های اختصاصی مایکوپلاسما بسیار گران می‌باشند. واکسن برای سویهٔ F باکتری MG وجود دارد.

Strain 6/25 Ts-11 Vaccina strain

درمان

Macrolides/ Tetracyclines/ Fluoroquinolones

(Erythromycin/ Tylosin / Tilmicosin / Tiamulin (pleuromutilin

معمولا هر ۳ تا ۴ هفته گله‌های مادر از مایکوپلاسما تست می‌شوند. تعداد نمونه‌هایی که گرفته می‌شود بین ۱ در ۱۰۰۰ تا ۳ در ۱۰۰۰ است. برای نمونه‌گیری باید میزان شیوع بیماری را بدانیم. هرچه شیوع افزایش یابد در نتیجه تعداد نمونه کاهش می‌یابد. دقت کار مهم خواهد بود.

اگر کمتر از ۱۰ درصد مثبت باشد گله مشکوک تلقی می‌شود و باید ۲ تا۳ هفته بعد تست تکرار شود. برای تأیید RSA به ELISA یا PCR رجوع می‌کنیم. واکسن برای گله‌های گوشتی استفاده نمی‌شود، اقتصادی هم نخواهد بود. زمان تجویز واکسن ۳ هفتگی است، ایجاد ایمنی ۳ هفته طول می‌کشد.

Mycoplasma synoviae

مفاصل را درگیر می‌کند. در کنار درگیری مفاصل یک عفونت تحت بالینی تنفسی هم می‌تواند ایجاد کند. یک سروتیپ بیشتر ندارد. یعنی همه سویه‌های این باکتری از لحاظ آنتی‌ژنسیته مشابه هم هستند. به عبارت دیگر یک واکسن می‌تواند همه را خنثی کند. انتشار جهانی دارد. میزبان آن مرغ، مرغ گینه‌ای یا مرغ شاخ‌دار، اردک، غاز، کبوتر، بلدرچین و کبک می‌باشد. انتقال آن Vertical و Lateral است. نوع Vertical نقش مهمی در انتشار جرم دارد. MS سرعت انتشار افقی‌اش نسبت به MG بسیار تندتر است. یعنی اگر یک سالن درگیر شد سالن بعدی هم باید حذف شود. تاج رنگ پریده ایجاد می‌کند. چون مفصل درگیر می‌شود کاهش رشد را خواهیم داشت. پرها چروکیده است. تاول سینه‌ای یا Breast Blister ایجاد می‌شود، البته طولانی مدت به علت عدم تحرک و اینکه روی زمین می‌نشینند، به واسطهٔ تماس جناغ سینه با بستر منجر به تاول سینه‌ای می‌شود. مفصل خرگوشی بسیار درگیر می‌شود. بوقلمون‌ها به MG و مرغ‌ها به MS حساسیت بیشتری دارند. اما چون وزن بوقلمون‌ها سنگین‌تر است لنگش در آن‌ها بیشتر دیده می‌شود. میزان واگیری بسیار بالا است. سویه‌هایی از MS علاقه شدیدی به مفاصل دارند و سویه‌هایی هم علاقه‌ای به مفاصل ندارند. همهٔ سویه‌ها در دستگاه تنفس حضور دارند. اما مثلا MG پاتوژن کشنده نیست. در بوقلمون‌ها میزان مبتلایان بین ۱۰ تا ۲۰ درصد متغیر است.

به حضور جرم Infection گفته می‌شود. ولی الزاما هر عفونتی منجر به Disease یا بیماری نمی‌شود. بوقلمون‌ها می‌توانند به صورت Carrier بمانند.

تاندون‌ها می‌تواند درگیر شود. Tenosynovisit داریم. مفصل می‌تواند درگیر شود. کبد و طحال ممکن است بزرگ شود. کلیه می‌تواند متورم و رنگ‌پریده باشد. Air Sacolitis دیده می‌شود. MS نسبت به MG مقاومت بیشتری برای آنتی‌بیوتیک‌ها دارد.

استافیلوکوکوس اورئوس جز شایع‌ترین باکتری‌های ایجاد کننده Synovitis است. اشرشیاکلی، پاستورلا، سالمونلا و رئوویروس از عوامل مهم دیگر درگیری‌های مفصل می‌باشند. پس در درگیری مفصل ۳ تا پاتوژن مهم را باید بشناسیم. MS که از نظر شیوع درجهٔ سوم است. رئوویروس در درجهٔ دوم و استاف در درجهٔ اول از نظر میزان شیوع می‌باشند.

یک واکسن زنده به نام MSH در دنیا وجود دارد.

۲ استراتژی برای گلهٔ مادر به کار می‌رود:

  • MS free
  • Vaccination

درمورد گله‌های تخم‌گذار MS free، واکسن و آنتی‌بیوتیک خواهد بود. درمورد گلهٔ گوشتی خرید جوجه MS free و درمان آنتی‌بیوتیکی استفاده می‌شود. MG تمایلی به سروزها ندارد اما همراه با کوکوباسیل تمام غشاهای سروزی درگیر می‌شود. MS وقتی در سیستم ایمنی شناسایی شود یک سیستم بسیار پیچیده دارد که یک سری از ژن‌ها را خاموش و ژن‌های دیگر را فعال می‌کند و پروتئین‌های جدید می‌سازد.

Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!