ویروس انسفالیت ژاپنی

ویروس انسفالیت ژاپنی (Japanese Encephalitis Virus)

ویروس انسفالیت ژاپنی ویروسی است از یک گروه متمایز (سروکمپلکس) که حاوی حداقل ۳ ویروس بیماری‌زای مهم دیگر شامل ویروس انسفالیت سن لوئیس، ویروس انسفالیت درهٔ مورای و ویروس نیل غربی می‌شود. هر یک از این ویروس‌ها پاتوژن انسانی مهمی هستند. ویروس‌های انسفالیت ژاپنی و نیل غربی در حیوانات اهلی نیز باعث بروز بیماری‌های قابل توجهی می‌شوند. بسیاری از حیوانات از قبیل خوک، اسب، سگ، خفاش و خزندگان به طور طبیعی با ویروس انسفالیت ژاپنی آلوده می‌شوند. اسب‌ها ممکن است انسفالیت کشنده‌ای مشابه موردی که توسط عفونت ویروس نیل غربی به وجود می‌آید را بروز دهند، در حالی که عفونت خوک جز در مورد مرده‌زایی‌ها و سقط‌های پس از عفونت خوک‌های مادهٔ آبستن عمومأ ناپیداست. ویروس انسفالیت ژاپنی پاتوژن انسانی منتقله از راه پشه با اهمیتی در اقصی نقاط آسیا و آسیای جنوب شرقی است و ویروس اخیرأ دامنهٔ خود را تا شبه قارهٔ هند، جزایر اقیانوس آرام و شمال استرالیا گسترش داده است.

بیماری انسان ویرانگر است، اگرچه بسیاری عفونت پنهان وجود دارد. میزان مرگ و میر در بین موارد علامت‌دار ۴۰-۱۰ درصد است و ۷۰-۴۰ درصد بازماندگان اختلال عصبی دائمی دارند. ناقل پشهٔ اولیه، Culex tritaeniorhunchus در باتلاق‌های آب شیرین و شالیزار‌های آبیاری شده تکامل می‌یابد و از خون پرندگان، خوک و انسان‌ها تغذیه می‌کند. سایر گونه‌های پشهٔ Culex ممکن است به طور محلی ناقل‌های با اهمیتی باشند. خوک‌ها در اکثر آسیا فراوان‌اند و به طور پیوسته نسل‌های جدید میزبان حساس را به وجود می‌آورند. چرخه‌های انتقال پشه-خوک و پشه-پرنده هر دو به عنوان حالت‌های کارآمدی برای افزایش ویروس به کار می‌روند. در مناطق استوایی شیوع بیماری در پایان فصل مرطوب رخ می‌دهد، اما موارد پراکنده‌ای نیز در طی سال اتفاق می‌افتند. در مناطق معتدل شیوع بیماری بیشتر در اواخر تابستان و اوایل پاییز رخ می‌دهد و با شروع آب و هوای سرد فروکش می‌کند. کنترل انسفالیت ژاپنی قبلأ در ژاپن توسط زهکشی متناوب شالیزارها، به منظور تداخل با تکامل Culex tritaeniorhynchus، حذف خوک از مناطق سکونت انسان و واکسیناسیون گستردهٔ خوک‌، اسب‌ها و کودکان با واکسن‌های کشته شدهٔ تولید شده در مغز موش به انجام رسیده است. ویروس غیرفعال و واکسن‌های ویروس زندهٔ تخفیف حدت یافته تولید شده در کشت سلول به منظور کاهش بیماری به طور قابل ملاحظه‌ای هم در انسان و هم خوک در مناطق انزئوتیک آسیا شامل چین، تایوان و کره مورد استفاده قرار می‌گیرند. عوارض جانبی مضر و کاربرد شدیدأ محدود شده واکسن‌های موجود باعث توسعه و ارزیابی واکسن‌های نسل جدید از جمله واکسن‌های نوترکیب شده است.

 

 

منبع: ویروس‌شناسی دامپزشکی، دکتر هادی پورتقی و کاوه کامران‌کیش

Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!